Blog ẩm thực là loại blog đông nhất, vì ai cũng nấu ăn và ai cũng chụp được món. Cạnh tranh với hàng nghìn blog chung chung là chuyện vô vọng.
Nhưng chọn được một hướng đủ hẹp thì tự nhiên có chỗ đứng.
Chọn hướng đủ hẹp
Blog nấu ăn nói chung là quá rộng. Không ai nhớ được.
Hẹp lại theo chế độ ăn. Blog chay chẳng hạn.
Hẹp thêm nữa. Chay không hành tỏi.
Hẹp theo vùng miền. Món chay miền Trung.
Hẹp theo hoàn cảnh. Nấu chay cho người bận.
Hẹp theo ngân sách. Bữa chay dưới một mức tiền.
Hẹp theo dụng cụ. Nấu chay không cần lò.
Hẹp theo đối tượng. Chay cho sinh viên ở trọ.
Hẹp theo mục đích. Chay cho người mới bắt đầu.
Hẹp không có nghĩa là ít bài. Vẫn viết được hàng trăm bài.
Hẹp làm người đọc nhớ mình. Lợi ích chính.
Và làm mình dễ nghĩ ý tưởng. Có khung rõ.
Có thể mở rộng sau. Khi đã có người đọc.
Chọn hướng hẹp là quyết định quan trọng nhất khi bắt đầu, và cũng là điều hầu hết người mới bỏ qua. Dành thời gian nghĩ kỹ.
Xác định người đọc
Viết cho ai là câu hỏi thứ hai. Sau câu hỏi viết về gì.
Hình dung một người cụ thể. Dễ hơn hình dung đám đông.
Người mới ăn chay cần gì. Khác người ăn chay lâu năm.
Người bận cần món nhanh. Người rảnh thích món công phu.
Người ở tỉnh cần nguyên liệu dễ kiếm. Khác người thành phố.
Sinh viên cần món rẻ. Rất cụ thể.
Người nấu cho cả nhà cần lượng lớn. Khác người nấu một mình.
Hỏi thẳng người đọc họ cần gì. Khi đã có vài người.
Đọc bình luận trên các blog khác. Thấy người ta hỏi gì.
Đọc câu hỏi trong hội nhóm. Nguồn ý tưởng tốt.
Viết bài trả lời đúng câu hỏi đó. Cách nhanh nhất có người đọc.
Không cố viết cho tất cả. Thành ra không cho ai.
Điều chỉnh dần theo phản hồi. Người đọc thật khác người mình tưởng.
Biết mình viết cho ai thì mọi quyết định về sau đều dễ, từ chọn món tới cách viết. Trả lời câu này sớm.
Chọn nền tảng
Blog riêng cho toàn quyền kiểm soát. Nội dung là của mình.
Nền tảng miễn phí thì nhanh bắt đầu. Nhưng phụ thuộc.
Mạng xã hội dễ có người xem. Nhưng bài trôi nhanh.
Blog riêng thì bài sống lâu. Tìm kiếm dẫn tới.
Kết hợp cả hai. Blog làm gốc, mạng xã hội dẫn về.
Tên miền riêng đáng đầu tư. Rẻ và giữ được lâu.
Chọn tên dễ nhớ và dễ gõ. Không dài quá.
Tên nói được chủ đề thì tốt. Nhưng đừng gò bó quá.
Giao diện đơn giản. Món ăn là nội dung chính.
Tải nhanh trên điện thoại. Đa số người đọc dùng điện thoại.
Có ô tìm kiếm. Người đọc tìm công thức.
Phân loại bài rõ ràng. Theo món, theo nguyên liệu.
Không cài quá nhiều tiện ích. Làm chậm trang.
Nền tảng nào cũng được miễn là bắt đầu, quan trọng hơn là viết đều chứ không phải chọn đúng nền tảng. Đừng mắc kẹt ở khâu này.
Những bài đầu tiên
Chuẩn bị năm bài trước khi ra mắt. Người ghé lần đầu có gì đọc.
Một bài giới thiệu mình. Ngắn và thật.
Ba bốn bài công thức. Món mình tự tin nhất.
Chọn món dễ và phổ biến. Nhiều người tìm.
Làm thật kỹ từng bài. Đặt chuẩn cho về sau.
Chụp ảnh cẩn thận. Ấn tượng đầu tiên.
Viết trang giới thiệu. Mình là ai, blog về gì.
Viết trang liên hệ. Người đọc cần.
Viết trang chính sách. Tài trợ, bản quyền.
Kiểm bài trên điện thoại. Trước khi đăng.
Nhờ người quen đọc thử. Góp ý.
Ra mắt lặng lẽ cũng được. Không cần ồn ào.
Chia sẻ với vài người quan tâm. Bắt đầu nhỏ.
Năm bài tử tế có giá trị hơn hai mươi bài làm vội, vì chúng đặt chuẩn cho mọi bài sau. Chậm mà chắc ở giai đoạn đầu.
Đặt kỳ vọng đúng
Sáu tháng đầu gần như không ai đọc. Chuyện bình thường.
Một năm mới bắt đầu có người tìm tới. Kiên nhẫn.
Không so với blog đã làm nhiều năm. Không công bằng với mình.
Không kỳ vọng kiếm tiền sớm. Rất lâu mới có.
Coi đây là việc làm vì thích. Nếu không thì bỏ giữa chừng.
Đặt mục tiêu về số bài. Không đặt mục tiêu về lượt xem.
Số bài mình kiểm soát được. Lượt xem thì không.
Mười bài trong ba tháng là tốt. Mục tiêu vừa sức.
Viết đều quan trọng hơn viết nhiều. Một bài một tuần cũng được.
Người đọc đầu tiên thường là người quen. Bình thường.
Một bình luận thật đáng giá hơn trăm lượt xem. Nhớ điều đó.
Ghi lại cột mốc nhỏ. Bài đầu có người lạ bình luận.
Nhìn lại sau một năm. Sẽ thấy đã đi được xa.
Phần lớn blog chết trong sáu tháng đầu vì kỳ vọng sai, không phải vì nội dung dở. Đặt kỳ vọng cho đúng ngay từ đầu.
Việc cần làm ngay từ đầu
Sao lưu nội dung định kỳ. Đừng đợi mất mới tiếc.
Giữ bản gốc ảnh. Ổ cứng riêng.
Ghi lại mật khẩu ở chỗ an toàn. Và cho người nhà biết.
Đặt quy tắc đặt tên file. Ngay từ bài đầu.
Lập lịch đăng. Dù chỉ là mỗi tuần một bài.
Lập danh sách ý tưởng. Ghi mỗi khi nghĩ ra.
Viết trang chính sách sớm. Đỡ rắc rối sau.
Ghi nguồn ngay từ bài đầu. Tạo thói quen.
Chụp ảnh quá trình từ bài đầu. Sau này tiếc vì không có.
Ghi lại số liệu mình đo. Dùng cho bài sau.
Lập sổ theo dõi bài đã đăng. Tránh trùng.
Đăng ký tên miền sớm. Trước khi bị người khác lấy.
Không cài quá nhiều công cụ. Đơn giản thì duy trì được.
Những thói quen lập từ bài đầu tiên sẽ tiết kiệm rất nhiều công sức khi blog lớn dần. Làm đúng ngay từ đầu dễ hơn sửa sau.
