Bài kiểu mười quán chay ngon ở một thành phố luôn được tìm nhiều. Vấn đề là phần lớn bài loại đó chép của nhau, và người viết chưa từng tới quán nào.
Làm nghiêm túc thì bài này rất có giá trị và sống rất lâu.
Chọn phạm vi
Phạm vi hẹp thì làm được kỹ. Một quận hơn cả thành phố.
Một tuyến đường cũng là phạm vi tốt. Rất cụ thể.
Quanh một địa điểm. Gần chùa, gần trường, gần bệnh viện.
Theo loại quán. Buffet chay, cơm chay bình dân.
Theo mức giá. Quán chay dưới một mức nào đó.
Theo nhu cầu. Quán chay mở sớm, mở khuya.
Theo dịp. Quán nhận đặt cỗ chay.
Phạm vi rõ thì tiêu đề rõ. Người tìm ra được.
Đừng làm bài cả nước. Không thể đi hết.
Bắt đầu từ nơi mình sống. Đi lại dễ.
Mở rộng dần theo thời gian. Thành chuỗi bài.
Làm bài cho tỉnh nhỏ. Gần như chưa ai làm.
Đó là chỗ trống lớn nhất. Ít cạnh tranh mà nhiều người cần.
Một bài về mười quán chay ở một quận mà đi thật hơn hẳn bài ba mươi quán cả thành phố mà chép lại. Chọn hẹp mà sâu.
Khảo sát thực tế
Lập danh sách quán trước. Tìm trên bản đồ, hội nhóm.
Hỏi trong cộng đồng chay địa phương. Nguồn tốt nhất.
Hỏi ở chùa trong vùng. Họ biết quán nào tử tế.
Loại quán đã đóng. Gọi kiểm trước khi đi.
Đi thật từng quán. Không có cách khác.
Đi trong khoảng thời gian gần nhau. So sánh công bằng.
Gọi ít nhất hai món mỗi quán. Đủ để nhận xét.
Trả tiền đầy đủ. Không xin ưu đãi.
Ghi chép theo cùng một mẫu. So được với nhau.
Chụp ảnh theo cùng phong cách. Bài nhìn nhất quán.
Ghi toạ độ hoặc địa chỉ chính xác. Người đọc tìm được.
Kiểm giờ mở cửa tại chỗ. Thông tin trên mạng hay sai.
Làm trong một hai tháng. Không vội.
Bài khảo sát thật tốn nhiều thời gian nhưng sống được nhiều năm và được chia sẻ liên tục. Đầu tư đáng giá.
Sắp xếp thông tin
Mỗi quán một mục riêng. Cấu trúc giống nhau.
Tên, địa chỉ, giờ mở. Ba dòng đầu.
Khoảng giá. Kèm ngày kiểm.
Món nên gọi. Cụ thể tên món.
Thông tin chay. Thuần chay, hành tỏi, bếp riêng.
Điểm mạnh trong một câu. Ngắn gọn.
Điều cần lưu ý. Trung thực nhưng nhẹ nhàng.
Phù hợp với ai. Một mình, nhóm, gia đình.
Một ảnh cho mỗi quán. Không cần nhiều.
Sắp theo khu vực địa lý. Người đọc đi theo tuyến.
Hoặc theo loại quán. Tuỳ mục đích bài.
Không xếp hạng một tới mười. Dễ gây tranh cãi.
Có bảng tóm tắt đầu bài. Người lướt nhanh xem được.
Cấu trúc đều đặn làm bài dài mà vẫn dễ đọc, đó là điều quan trọng nhất với loại bài này. Giữ mẫu cho mọi quán.
Trung thực về giới hạn
Nói rõ mình đi bao nhiêu quán. Và trong bao lâu.
Nói rõ mình đi mấy lần mỗi quán. Thường là một.
Nói rõ đây không phải danh sách đầy đủ. Chắc chắn còn quán khác.
Mời người đọc bổ sung. Tạo cập nhật.
Nói rõ khẩu vị của mình. Người đọc điều chỉnh.
Nói rõ mình tự trả tiền. Hoặc nếu không thì nói ra.
Ghi ngày khảo sát rõ ràng. Ngay đầu bài.
Không dùng ảnh của quán. Trừ khi xin phép.
Không chép mô tả từ trang của quán. Viết bằng lời mình.
Không thêm quán mình chưa tới. Dù để bài dài hơn.
Thà mười quán đi thật. Hơn ba mươi quán nghe nói.
Ghi rõ quán nào chỉ đi qua chưa ăn. Nếu có nhắc tới.
Tách phần đã kiểm và phần chưa. Rõ ràng.
Trung thực về giới hạn làm bài đáng tin hơn, và người đọc trở lại vì điều đó. Không phải vì bài dài.
Cập nhật và bảo trì
Quán trong bài sẽ đóng dần. Chuyện chắc chắn.
Kiểm lại mỗi sáu tháng. Gọi điện hoặc đi qua.
Đánh dấu quán đã đóng. Không xoá khỏi bài.
Thêm quán mới phát hiện. Bài đầy đặn dần.
Cập nhật giá. Ghi ngày mới.
Cập nhật giờ mở cửa. Hay đổi.
Ghi phần cập nhật ở đầu bài. Người đọc thấy ngay.
Ghi lịch sử sửa ở cuối. Minh bạch.
Đọc bình luận thường xuyên. Người đọc báo thay đổi.
Cảm ơn người báo và kiểm lại. Trước khi sửa.
Không sửa theo tin chưa kiểm. Nguyên tắc.
Đặt lịch nhắc kiểm định kỳ. Không dựa vào trí nhớ.
Bài cũ quá thì viết bài mới. Và dẫn link qua lại.
Một bài danh sách được bảo trì đều trở thành nguồn tham khảo của cả một vùng, còn bài bỏ mặc thì thành thông tin rác. Khác biệt nằm ở việc bảo trì.
Làm cùng cộng đồng
Mời người đọc góp quán. Ngay trong bài.
Tạo biểu mẫu đơn giản. Dễ góp hơn bình luận.
Kiểm trước khi thêm vào. Đi thật hoặc nhờ người tin cậy.
Ghi tên người góp. Ghi nhận đóng góp.
Lập bản đồ chung. Nhiều công cụ miễn phí.
Cho người đọc xem bản đồ. Tiện hơn danh sách.
Cập nhật bản đồ cùng bài. Đồng bộ.
Hợp tác với blog khác cùng vùng. Chia việc khảo sát.
Dẫn link cho nhau. Cả hai cùng lợi.
Không giành nội dung. Cộng đồng chay đủ nhỏ để hợp tác.
Mời quán tự gửi thông tin cập nhật. Họ có động lực.
Nhưng vẫn kiểm lại. Không đăng nguyên lời quảng cáo.
Nói rõ thông tin nào do quán cung cấp. Minh bạch.
Một bài danh sách làm cùng cộng đồng lớn nhanh hơn và chính xác hơn nhiều so với một người tự làm. Mở cửa cho người đọc tham gia.
