Một công thức viết kỹ tới đâu mà tên đặt mơ hồ thì không ai tìm thấy, và phần mở đầu dài dòng thì người đọc kéo thẳng xuống nguyên liệu.
Hai phần này quyết định công thức có được làm hay không.
Đặt tên món cho rõ
Tên phải nói đúng món đó là gì. Nguyên tắc đầu tiên.
Nguyên liệu chính đứng trong tên. Đậu phụ, nấm, bí đỏ.
Cách chế biến cũng nên có. Kho, chiên, nướng, hấp.
Thêm đặc điểm nổi bật nếu có. Sốt cà, lá lốt, nước dừa.
Nói rõ là món chay. Với blog chay thì đôi khi không cần lặp.
Tên ba tới bảy chữ là vừa. Dài hơn thì khó nhớ.
Không đặt tên quá văn vẻ. Không ai tìm bằng từ đó.
Không đặt tên chỉ mình hiểu. Món ruột của mẹ.
Dùng từ người ta thật sự gõ tìm. Nghĩ như người tìm món.
Thêm phụ đề nếu cần giải thích. Sau dấu gạch ngang.
Tên vùng miền thì nói rõ. Bún bò Huế chay.
Không hứa hẹn quá trong tên. Ngon nhất, bí quyết, thần thánh.
Kiểm bằng cách tự tìm thử. Xem có ra bài mình không.
Một cái tên rõ ràng làm được hai việc cùng lúc: người tìm thấy được và người đọc biết ngay mình sắp làm gì. Không cần thông minh hơn thế.
Phần mở đầu nên có gì
Món này là món gì. Câu đầu tiên.
Vị và kết cấu ra sao. Người đọc cần hình dung.
Ăn vào dịp nào. Bữa cơm, tiệc, ăn vặt.
Mất bao lâu. Yếu tố quyết định của người bận.
Khó hay dễ. Trung thực.
Cần dụng cụ gì đặc biệt không. Nói sớm để người ta khỏi đọc hết rồi bỏ.
Nguyên liệu có dễ kiếm không. Cùng lý do.
Một chi tiết riêng của mình. Vì sao mình làm món này.
Ba tới năm câu là đủ. Không dài hơn.
Đặt thông tin quan trọng lên trước. Người đọc lướt nhanh.
Không kể lể dài dòng trước khi vào việc. Lỗi phổ biến nhất của blog ẩm thực.
Câu chuyện dài thì để sau công thức. Ai muốn đọc thì đọc.
Hoặc tách thành mục riêng. Không chắn đường tới nguyên liệu.
Tôn trọng thời gian của người đọc là cách giữ họ quay lại. Điều đơn giản mà nhiều blog quên.
Những kiểu mở bài nên tránh
Kể tuổi thơ dài ba đoạn. Kiểu bị phàn nàn nhiều nhất.
Kể chuyến du lịch không liên quan. Cùng loại.
Nói về thời tiết. Không ai quan tâm.
Hỏi han người đọc kiểu xã giao. Các bạn khoẻ không.
Xin lỗi vì lâu không đăng. Không cần.
Nói về việc mình bận thế nào. Không liên quan tới món.
Quảng cáo ngay đầu bài. Mất lòng tin.
Hứa hẹn quá lời. Công thức thần thánh, ăn một lần nhớ mãi.
Chê món của người khác. Không hay.
Nói về lợi ích sức khoẻ mà không có căn cứ. Vấn đề nghiêm trọng hơn là nhạt.
Lặp lại tên món năm lần. Vì nghĩ là tốt cho tìm kiếm.
Viết cho máy tìm kiếm chứ không cho người. Người đọc nhận ra ngay.
Bắt cuộn qua nhiều ảnh trước khi tới công thức. Rất khó chịu.
Đặt nút nhảy thẳng tới công thức nếu bài có phần kể chuyện dài. Giải pháp dung hoà.
Kể chuyện đúng chỗ
Chuyện làm công thức có hồn hơn. Không phủ nhận điều đó.
Nhưng đặt đúng chỗ. Sau công thức hoặc trong mục riêng.
Một hai câu trong phần mở là đủ. Gợi mà không lan man.
Chuyện phải liên quan tới món. Không phải chuyện ngẫu nhiên.
Chuyện về người dạy mình món đó. Luôn hay.
Chuyện về lần đầu làm hỏng. Người đọc thấy gần gũi.
Chuyện về nguồn gốc món. Nếu tra được nguồn đáng tin.
Chuyện về cách món đổi theo vùng. Thông tin có giá trị.
Không bịa chuyện cho có. Người đọc phân biệt được.
Không dùng chuyện để lấp chỗ trống. Bài ngắn mà đủ thì tốt hơn.
Viết thật giọng mình. Đừng bắt chước giọng người khác.
Đọc to lên xem có tự nhiên không. Phép thử đơn giản.
Cắt bớt câu nào không thêm gì. Thường cắt được một phần ba.
Chuyện hay là chuyện làm người đọc muốn nấu món đó, không phải chuyện khoe người viết. Phân biệt rõ ranh giới.
Phần tóm tắt và thẻ thông tin
Đặt một khối tóm tắt gần đầu bài. Người lướt nhanh cần nó.
Thời gian chuẩn bị và nấu. Hai con số.
Số phần ăn. Rõ ràng.
Độ khó. Dễ, vừa, khó.
Món chính hay món phụ. Định vị cho người lên thực đơn.
Có chứa lạc, đậu nành, gluten không. Thông tin dị ứng.
Có hành tỏi không. Quan trọng với người ăn chay kiêng.
Làm trước được bao lâu. Thông tin rất hữu ích.
Để tủ lạnh được mấy ngày. Cùng nhóm.
Dụng cụ bắt buộc. Lò, máy xay, xửng hấp.
Chi phí ước tính. Nếu blog hướng tới người tiết kiệm.
Đặt trong khung dễ nhìn. Tách khỏi phần chữ.
Giữ cùng một định dạng cho mọi bài. Người đọc quen mắt.
Khối tóm tắt này giúp người đọc quyết định trong năm giây, và đó là điều họ cần. Đừng bắt họ đọc hết mới biết.
Kiểm lại trước khi đăng
Đọc lại tên món. Có rõ không, có tìm được không.
Đọc lại phần mở. Cắt được câu nào không.
Kiểm đủ mọi nguyên liệu trong bước có trong danh sách. Đối chiếu hai chiều.
Kiểm mọi nguyên liệu trong danh sách đều được dùng. Chiều ngược lại.
Kiểm số phần ăn khớp với lượng. Hay sai khi sửa bài.
Kiểm thời gian tổng bằng tổng các bước. Cũng hay lệch.
Kiểm đơn vị nhất quán. Đừng lẫn gram và thìa tuỳ tiện.
Kiểm ảnh có đúng món không. Nghe buồn cười nhưng vẫn xảy ra.
Kiểm chú thích ảnh. Và văn bản thay thế cho ảnh.
Kiểm liên kết trong bài. Dẫn tới đâu.
Kiểm chính tả tên nguyên liệu. Người ta tìm theo đó.
Đọc trên điện thoại một lần. Đa số người đọc dùng điện thoại.
Nhờ người khác đọc nếu là bài quan trọng. Mắt mới thấy lỗi cũ.
Năm phút kiểm lại tránh được phần lớn tin nhắn hỏi lại sau khi đăng. Đáng bỏ ra.
