Dịch một công thức không phải là đổi ngôn ngữ mà là làm cho nó dùng được ở một cái bếp khác, với nguyên liệu khác và dụng cụ khác.
Bản dịch tốt là bản mà người đọc nấu ra được món đúng như tác giả gốc muốn.
Dịch thuật ngữ kỹ thuật
Đừng dịch từng chữ. Nguyên tắc gốc.
Dịch sang kỹ thuật tương đương của bếp Việt. Nếu có.
Sauté dịch là xào nhanh lửa lớn. Thêm mô tả.
Simmer dịch là đun sôi lăn tăn. Không dịch là đun sôi.
Fold dịch là trộn nhẹ theo kiểu gấp. Cần giải thích.
Giữ từ gốc trong ngoặc. Người đọc tra được.
Giải thích kỹ thuật lần đầu xuất hiện. Rồi dùng lại từ đã đặt.
Nhất quán trong cả bài. Không đổi cách gọi giữa chừng.
Lập bảng thuật ngữ dùng cho cả blog. Người đọc quen dần.
Không bịa từ mới nếu đã có từ quen. Dùng từ người ta hiểu.
Không dùng từ Hán Việt nặng nề. Bếp là chuyện bình dân.
Mô tả dấu hiệu nhận biết kèm theo. Quan trọng hơn tên kỹ thuật.
Đọc lại và tự hỏi người chưa biết có làm được không. Phép thử.
Một bản dịch tốt thường dài hơn bản gốc, vì phải thêm giải thích. Đừng ngại điều đó.
Quy đổi trong bản dịch
Đổi mọi cup sang gram. Việc quan trọng nhất.
Cân thử từng nguyên liệu. Đừng tra bảng suông.
Đổi độ F sang độ C. Làm tròn về số chẵn.
Đổi ounce và pound sang gram. Bắt buộc.
Giữ cả đơn vị gốc trong ngoặc. Người đọc đối chiếu được.
Đổi cỡ khuôn sang phân. Và ghi cả diện tích.
Ghi nhiệt độ lò kèm chế độ quạt. Chi tiết quan trọng.
Đổi số phần ăn cho hợp khẩu phần Việt. Nếu chênh lệch nhiều.
Ghi rõ nếu mình đã đổi khẩu phần. Trung thực.
Kiểm lại phép tính hai lần. Sai số là hỏng món.
Nhờ người khác kiểm nếu bài quan trọng. Mắt mới.
Nấu thử theo bản đã quy đổi. Bước bắt buộc.
Ghi rõ mình đã nấu thử mấy lần. Người đọc tin hơn.
Bản dịch chưa nấu thử thì chưa nên đăng, vì lỗi quy đổi chỉ lộ ra khi làm thật. Nguyên tắc cứng.
Thay nguyên liệu khó kiếm
Liệt kê nguyên liệu khó kiếm riêng. Ngay đầu bài.
Gợi ý thứ thay cho từng cái. Cụ thể.
Nói rõ thay thì vị khác thế nào. Trung thực.
Nói rõ thứ nào không thay được. Thiếu thì không làm được món.
Chỉ chỗ mua nếu biết. Siêu thị nào, chợ nào.
Gợi ý cách tự làm. Nếu làm được ở nhà.
Kiểm giá trước khi giới thiệu. Món quá đắt thì ít ai làm.
Ưu tiên thứ có ở chợ thường. Người đọc ở tỉnh cũng làm được.
Không giả định ai cũng ở thành phố lớn. Lỗi hay mắc.
Thử phiên bản dùng nguyên liệu dễ kiếm. Rồi viết cả hai.
Nói rõ phiên bản nào gần bản gốc hơn. Để người đọc chọn.
Ghi lại các phép thay đã thử. Dùng cho bài sau.
Mời người đọc gợi ý thêm. Cộng đồng biết nhiều.
Một công thức làm được bằng đồ ngoài chợ có ích hơn nhiều lần một công thức cần đồ nhập. Định hướng khi dịch.
Ghi chú của người dịch
Tách rõ khỏi nội dung gốc. Nguyên tắc.
Đặt trong khung riêng hoặc in nghiêng. Người đọc phân biệt được.
Ghi rõ chỗ nào mình đã sửa. Và vì sao.
Ghi chỗ nào mình thấy khó. Cảnh báo trước.
Ghi kết quả thực tế của mình. So với mô tả trong bản gốc.
Ghi thời gian thật mình nấu. Thường khác bản gốc.
Ghi điều chỉnh cho khí hậu nóng ẩm. Bột nở nhanh hơn, bánh dễ ỉu.
Ghi điều chỉnh cho bếp gas thay vì lò. Nhiều nhà không có lò.
Ghi phiên bản chay nếu mình chuyển. Tách rõ với bản gốc.
Không sửa bản gốc rồi im lặng. Không trung thực.
Không bỏ bước mà không nói. Cùng lý do.
Ghi chú làm bản dịch có giá trị riêng. Không chỉ là bản sao.
Đó là phần người đọc quý nhất. Vì nó là kinh nghiệm thật.
Bản dịch có ghi chú kỹ của người đã nấu thử khác hẳn bản dịch máy, và người đọc nhận ra ngay. Đó là giá trị mình thêm vào.
Bản quyền khi dịch
Công thức bản thân không được bảo hộ bản quyền. Danh sách nguyên liệu là dữ kiện.
Nhưng cách diễn đạt thì có. Không chép nguyên văn.
Viết lại bằng lời mình. Bắt buộc.
Không dịch nguyên bài rồi đăng. Vi phạm.
Xin phép tác giả nếu muốn dịch nguyên. Nhiều người đồng ý.
Ghi nguồn rõ ràng. Tên tác giả và liên kết.
Ghi nguồn ở đầu hoặc cuối bài. Đừng giấu.
Không dùng ảnh của họ. Ảnh có bản quyền rõ ràng.
Chụp ảnh món mình tự làm. Bắt buộc.
Nói rõ mình đã thay đổi gì. Phân biệt phần của mình.
Nếu thay đổi nhiều thì ghi là lấy cảm hứng từ. Cách diễn đạt đúng.
Trả lời nếu tác giả gốc liên hệ. Lịch sự.
Gỡ bài nếu họ yêu cầu. Không tranh cãi.
Ghi nguồn đầy đủ vừa đúng luật vừa là phép lịch sự cơ bản trong cộng đồng người viết về ẩm thực. Làm cho quen.
Kiểm tra bản dịch
Đọc lại toàn bộ trước khi nấu thử. Tìm chỗ vô lý.
Kiểm mọi con số. Quy đổi dễ sai.
Kiểm nguyên liệu trong bước có trong danh sách. Đối chiếu hai chiều.
Kiểm thứ tự các bước. Dịch dễ đảo lộn.
Nấu thử theo đúng bản dịch. Không tham khảo bản gốc.
Ghi lại chỗ mình phải quay lại bản gốc. Đó là chỗ dịch chưa rõ.
Sửa những chỗ đó. Rồi nấu thử lại nếu cần.
Nhờ người khác đọc. Người không biết tiếng gốc.
Hỏi họ có chỗ nào khó hiểu không. Câu trả lời rất giá trị.
So kết quả với ảnh bản gốc. Có giống không.
Ghi rõ nếu kết quả khác. Và giải thích vì sao.
Đăng rồi vẫn cập nhật theo phản hồi. Bài sống.
Ghi ngày cập nhật. Người đọc biết bài còn được chăm.
Một bản dịch kiểm kỹ có thể tốt hơn cả bản gốc, vì nó thêm được kinh nghiệm ở một bối cảnh khác. Đó là điều đáng nhắm tới.
