Rau muống tháng nào rẻ nhất, sấu về vào lúc nào, khi nào có măng. Người nấu lâu năm nhớ được, người mới thì mỗi năm lại ngơ ngác một lần.
Ghi lại một năm là có cuốn lịch dùng cho mọi năm sau.
Ghi rau củ theo tháng
Mỗi tháng ghi thấy gì nhiều ngoài chợ. Ghi ngay khi đi chợ.
Ghi thứ nào rẻ bất thường. Dấu hiệu chính vụ.
Ghi thứ nào đắt. Trái vụ.
Ghi thứ nào ngon nhất trong tháng. Thông tin quý nhất.
Ghi thứ nào biến mất. Hết mùa.
Ghi giá trung bình. So được giữa các năm.
Ghi cả rau rừng và rau dại nếu vùng mình có. Rất theo mùa.
Ghi nấm theo mùa. Nấm rơm, nấm mối.
Ghi trái cây theo mùa. Rõ ràng nhất.
Ghi loại đậu và hạt. Cũng có mùa.
Hỏi người bán về mùa vụ. Họ biết rõ.
Ghi vùng nào trồng thứ gì. Hiểu nguồn gốc.
Ghi khác biệt giữa vùng mình và vùng khác. Nếu có chuyển nơi ở.
Một năm ghi chép cho ra cuốn lịch mùa vụ của chính vùng mình, chính xác hơn mọi bảng chung. Khí hậu mỗi nơi mỗi khác.
Lịch món theo mùa
Mùa nào món nấy là nguyên tắc cũ. Vẫn đúng.
Mùa hè: canh chua, rau luộc, gỏi. Món mát.
Mùa thu: món hầm nhẹ, chè hạt sen. Chuyển mùa.
Mùa đông: kho, hầm, lẩu. Món ấm.
Mùa xuân: rau non, món cuốn. Rau mới.
Ghi món mình nấu mỗi tháng. Một năm là đủ dữ liệu.
Ghi món nào cả nhà thích trong mùa đó. Lặp lại năm sau.
Ghi món nào không hợp mùa. Bỏ.
Ghi món gắn với dịp lễ. Tết, rằm, Vu Lan.
Ghi món gắn với giỗ nhà mình. Theo lệ.
Lập thực đơn mẫu cho từng mùa. Dùng lại hàng năm.
Điều chỉnh dần theo phản hồi của nhà. Cải thiện từng năm.
Chia sẻ lịch mùa lên blog. Người đọc rất cần.
Có lịch món theo mùa thì việc nghĩ hôm nay ăn gì trở nên nhẹ hẳn. Lợi ích thực tế rõ nhất.
Lịch làm đồ trữ
Nhiều thứ chỉ làm được đúng mùa. Phải nhớ lịch.
Sấu về thì ngâm ngay. Chỉ có vài tuần.
Mơ về thì làm mơ ngâm. Cùng vậy.
Măng mùa mưa thì phơi khô. Dùng cả năm.
Nấm hương mùa nào rẻ thì mua trữ. Đồ khô để lâu.
Cà pháo mùa hè thì muối. Truyền thống.
Dưa cải mùa đông. Cải ngon nhất.
Củ kiệu trước Tết. Lịch cố định.
Tương làm mùa nắng. Cần nắng để ủ.
Chao cũng theo mùa. Nhiệt độ ảnh hưởng lên men.
Ghi lịch từng việc vào sổ. Đặt nhắc trước hai tuần.
Ghi lượng đã làm và dùng hết khi nào. Năm sau làm đúng lượng.
Ghi mẻ nào ngon mẻ nào hỏng. Và vì sao.
Lỡ một mùa là chờ cả năm, nên cuốn lịch này thực dụng hơn mọi loại sổ khác trong bếp. Đặt nhắc là quan trọng nhất.
Lên thực đơn theo tuần
Lên vào cuối tuần cho tuần sau. Mười lăm phút.
Nhìn tủ lạnh trước. Dùng đồ còn.
Nhìn lịch mùa vụ. Chọn rau đang rẻ.
Chọn hai ba món chính. Rồi xoay quanh.
Tính món nào nấu một lần ăn hai bữa. Tiết kiệm công.
Xen món nhanh cho ngày bận. Biết trước lịch của mình.
Chừa một bữa linh hoạt. Kế hoạch nào cũng vỡ một chút.
Viết thực đơn ra giấy dán tủ. Cả nhà thấy.
Từ thực đơn ra danh sách chợ. Một lần đi chợ.
Đánh dấu món đã nấu. Theo dõi.
Ghi món nào bị đổi và vì sao. Học từ đó.
Giữ lại thực đơn tuần hay. Dùng lại sau vài tháng.
Lập ngân hàng thực đơn mẫu. Sau một năm là rất phong phú.
Lên thực đơn tuần là thói quen tiết kiệm nhiều thời gian nhất trong bếp, hơn mọi mẹo nấu nhanh. Bắt đầu từ đây nếu chỉ chọn một việc.
Ghi theo năm và nhìn lại
Cuối năm đọc lại cả sổ. Việc đáng làm.
Đếm món mới đã học. Thấy mình tiến bộ.
Xem món nào nấu nhiều nhất. Món tủ của nhà.
Xem món nào chỉ nấu một lần. Vì sao không nấu lại.
Xem chi phí bếp cả năm. So với năm trước.
Xem mùa nào mình nấu nhiều nhất. Nhịp của một năm.
Ghi mục tiêu cho năm sau. Học kỹ thuật gì.
Ghi món muốn thử. Danh sách chờ.
Ghi thứ muốn tự làm thay vì mua. Tương, chao, sữa hạt.
So ảnh món đầu năm và cuối năm. Thấy rõ tiến bộ.
Viết một bài tổng kết năm. Người đọc rất thích loại bài này.
Chia sẻ số liệu và bài học. Cụ thể, không chung chung.
Bắt đầu sổ mới cho năm sau. Chép lại bảng tra cứu.
Nhìn lại cả năm bếp núc cho thấy rất nhiều thứ mình không nhận ra khi đang sống từng ngày. Đó là phần thưởng của việc ghi chép.
Dùng sổ mùa vụ để viết blog
Lên lịch bài theo mùa. Đăng đúng lúc người ta cần.
Viết về rau đang vào mùa. Người đọc vừa thấy ngoài chợ.
Viết trước dịp lễ hai tuần. Người ta chuẩn bị.
Viết về đồ trữ trước mùa làm. Kịp cho người đọc làm theo.
Lặp lại chủ đề theo chu kỳ năm. Nhưng góc khác.
Cập nhật bài cũ mỗi mùa. Ghi ngày sửa.
Lập lịch biên tập cả năm. Dựa trên lịch mùa vụ.
Chuẩn bị ảnh từ mùa trước. Dùng cho bài năm sau.
Chụp tư liệu quanh năm. Kho ảnh theo mùa.
Viết bài lịch mùa vụ vùng mình. Rất ít blog có.
Cập nhật nó hàng năm. Bài sống lâu.
Mời người đọc góp lịch vùng họ. Xây bản đồ mùa vụ.
Đó là nội dung cộng đồng rất giá trị. Không blog nào tự làm được.
Một cuốn lịch mùa vụ vừa giúp bếp nhà vừa cho blog một mạch nội dung không bao giờ cạn. Hai lợi ích từ một việc.
